| |
Gıda Sektöründe Endüstriyel Tasarım

Ürün çeşitleri arttıkça, aynı tür ürünler arasında kalite ve fiyat farkları kapandıkça, satın alırken dikkate aldığımız kriterlerin de önem sırası değişmekte.Gıda Sektörü bizlere yeni tatların yanı sıra satişını yaptıkları ürünlerle birlikte piyasa içi rekabetin yeni boyutu olan form, kutu, şişe ve ambalaj tasarımlarını sunmaktadır.
Yeni ve farklı tasarımlar, Gıda Sektöründe belirleyici unsur olmaya devam edecektir. Bu tasarımların önemli bir bölümünde endüstriyel tasarımcıların rol alması kaçınılmazdır. Gıda Sektöründe farklı amaçlarla endüstriyel tasarımcılarla çalışılmakta, gıdanın türüne göre farklı hedeflerle endüstriyel tasarımlara ağırlık verilmektedir. Gelişmiş ülkelerin Gıda Sektörlerinde endüstriyel tasarıma verilen önem zamanla Türk Gıda Sektörüne de yansımıştır.
Gıda Endüstrisinde ürünün biçimlendirilmesinden, sergileme birimlerinin tasarımına kadar bir çok alanda endüstriyel tasarımcılarla karşılaşabiliriz. Çeşitli sebeplerden ve firma üretim geleneğinin değiştirilmemesi eğiliminden dolayı ürünlerin biçimlendirilmesi kısıtlanmış durumdadır. Üretim maliyetleri önemli kısıtlayıcı etken olmaktadır. Endüstriyel üretim yöntemlerinin kullanıldığı Gıda Sektöründe bu tip zorunlulukların olması doğaldır. Kalıp yöntemi ile üretilen bir bisküvinin ya da çikolatanın biçimsel tasarımı bu şartlar çerçevesinde yapılmak durumundadır. Ürün tasarımının haricinde değişik ihtiyaçlar için tasarımlar gerekir. Kimi nedenlerle paketlenmek zorunda olan gıda maddelerinin arayüzünü oluşturan ambalajlara çok önemli işlevler yüklenmektedir. Ambalaj tasarımında ağırlıklı olarak grafik tasarım yapılmaktadır.
Genel olarak bakıldığında böyle bir ambalaj tasarımında bir grafik tasarımcının bilgi ve tecrübesi gerekmektedir. Bir endüstriyel tasarımcı ise ambalaj tasarımı yaptığında endüstriyel tasarımcı kimliğinden çok, grafik tasarımcısı kimliğini ortaya koyacaktır. Ancak söz konusu bir kola şişesi tasarımı olduğunda işin niteliği değişir. Artık şişenin boyutları, malzemesi, el ile olan ilişkisi, içiş rahatlığı, kapağının tasarımı, kullanıcı sağlığının gözetilmesi gibi konular çok önemlidir ve bu saydığımız problemlerin optimum sonuca ulaşması endüstriyel tasarımcının işidir. Bu ve benzeri örnekler temel olarak sektör içerisinde tasarım işlerinin çakışmalarını ve ayrışmalarını göstermektedir. Kuru gıdalar olarak sınıflandırabileceğimiz ürünler kendi formlarını oluşturulmasında tasarıma olanak verirler. Bu tür ürünlerde hem kendi formları birer tasarımdır, hem de ambalajları. Sıvı ve benzeri ürünlerde ise tasarımın ağırlığı ambalajlarda ortaya çıkmaktadır. Burada görsel farklılığı yaratarak satışı arttıracak olan şişe ya da içine konulacağı kabın tasarımı olacaktır. Sergileme ve stand tasarımları, Gıda Sektöründe endüstriyel tasarım alanına giren bir başka bölümdür. Standlar ürünleri ve firmaları en iyi şekilde sunabilecek ve tüketicinin ilgisini çekecek biçimde tasarlanmaktadır. Bu tasarımlarda endüstriyel tasarımcılar ve grafik tasarımcılar ortak çalışmaktadırlar. Gıda Sektöründe form, ambalaj ve sergileme tasarımları dışında tasarımlar da yapılmaktadır: Şekerlerin ve çikolataların içlerinden çıkan oyuncaklar da Gıda Sektöründe faaliyet gösteren firmaların bünyesinde çalışan tasarımcılar tarafından ya da bu tasarımcıların oyuncak firmaları ile ortak çalışmaları sonucu tasarlanmaktadır. Bu oyuncakların her biri başlı başına bir endüstriyel tasarımdır. Her sene yüzlerce yeni ve farklı oyuncak tasarımı geliştiren bu firmalar başında Ferrero Gıda firmasına bağlı Kinder markası gelmektedir. `Kinder Sürpriz` çikolatalarının içinden çıkan binlerce çeşit oyuncak, firma bünyesindeki tasarımcılar tarafından tasarlanmaktadır ve her biri patentli ürünlerdir. Yerli markalarımızdan olan Balaban Gıda firmasına bağlı Toto, tasarımlarını uzakdoğuda yaptırdığı oyuncaklarla yurtdışı pazarlarında büyük başarılar sağlamıştır. Çikolata yumurta pazarında oyuncağın ve özgün tasarımın önemini erken kavrayarak bu konuda yatırımlar yapan Toto, Kinder`le olan rekabetinde pazar payını zorlamaktadır.
Türk Gıda firmaları yurt dışına ihracat yapmaya başladıktan sonra yurt dışındaki gıda firmalarının tasarıma verdiği önemi de kavramaya başlamışlardır. Yurt dışı pazarında rekabet etmek zorunda olan bu firmalarımız, en az onlar kadar iyi tasarımlar sunmaları gerektiğini farkındadırlar. Bu amaçla ürün geliştirme konusuna ağırlık vermeye ve endüstri ürünleri tasarımcıları ile çalışma eğilimi göstermeye başlamışlardır. Zaten dünya standartlarında ürünler ve tasarımlar sunmak isteyen firmalarımızın endüstriyel tasarım güçlerini geliştirmek durumundadırlar. Ne var ki, bu firmaların bir takım ekonomik engellere takıldığı bilinmektedir. Tasarımın maliyetinin geri kazanılabileceğini ve tasarımla daha çok satış yapılacağını dolayısıyla daha çok kâr edilebileceğini anlayanlar, tasarım yatırımları konusunda cesur olmaktadırlar. Ama yine de, firmaların olanaklarını zorlayarak, her geçen gün yeni ürünlerle karşımıza çıktıklarını görmekteyiz. İç piyasada bir takım engelleri aşmak zorunda olan firmalarımız büyük kısmı yurt dışındaki çetin rekabette ilerleyebilmenin bir şartının da iyi tasarlamak olduğunu artık bilmektedirler. Endüstriyel tasarımın daha Türkiye`de tam olarak tanınmadığı dikkate alınırsa Gıda firmalarımızın yavaş yavaş endüstriyel tasarımcılarla çalışmaya başlamaları sevindirici bir gelişmedir. Bunun yanı sıra, endüstriyel tasarımcıların grafik tasarımı yapabilmeleri nedeniyle de çalıştırılmaları söz konusudur. Ancak, endüstriyel tasarımcıların da kendi kimliklerini ortaya koymaları, sektöre getirebilecekleri yararları ve farklılıkları anlatabilmeleri de çok önemlidir. Firmaların zaman içinde endüstriyel tasarımı ve endüstriyel tasarımın yararlarını daha iyi anlamaları ile endüstriyel tasarımcılar gıda sektöründe daha çok çalışma imkanı bulacaklardır.
Kaynak: designophy.com
Toplam Ziyaretçi
Sayısı : 28
Etiketler:
gıda, ambalaj, sektör, bisküvi, çerez, ürünleri, süt, süt, ürünleri, ithalat, unlu, mamuller, bisküvi, çikolata, |